Nước trong vườn: hồ bơi, hồ nước nhỏ và các yếu tố nước. Làm thế nào để tận dụng nước?
Nước có thể làm mát khu vườn, mang lại sự yên bình, thúc đẩy đa dạng sinh học và kết nối ngôi nhà với không gian xanh. Tuy nhiên, điều này không nhất thiết chỉ giới hạn ở bể bơi. Kiến trúc sư Eliška Paták giải thích cách lựa chọn yếu tố nước, vị trí đặt nó và cách tận dụng nước mưa.
Nước là một trong những yếu tố nổi bật của kiến trúc sân vườn. Nước có thể hiện diện dưới dạng bể bơi, hồ nước, đài phun nước, bức tường nước hoặc một con kênh nhỏ kín đáo. Trong một khu vườn được thiết kế tốt, nước không chỉ đơn thuần là vật trang trí. Nước còn tác động đến vi khí hậu, tương tác với ánh sáng và âm thanh, đồng thời có thể góp phần vào sự đa dạng sinh học.
Nước trong khu vườn có thể hiện diện dưới những hình thức nào, khi nào thì việc xây dựng một hồ nước tự nhiên là hợp lý và làm thế nào để quản lý nước mưa một cách hiệu quả? Kiến trúc sư Eliška Paták từ studio Tempus Design sẽ giải đáp những thắc mắc này.
Ngoài bể bơi ra, nước trong vườn còn mang lại những lợi ích gì?
Nước có thể hiện diện dưới nhiều hình thức khác nhau trong khu vườn. Đó có thể là một yếu tố nước nhỏ, một hồ nước, một bể nước trang trí, một đài phun nước, một bức tường nước hoặc thậm chí là một con kênh hẹp, được gọi là “rill”. Nước không nhất thiết phải có quy mô lớn để tạo ra hiệu ứng nổi bật cho không gian.
Nước mang lại điều gì cho khu vườn?
Đây là một yếu tố rất mạnh mẽ. Nó tương tác với ánh sáng, phản chiếu bầu trời và cây cối xung quanh, mang lại sự chuyển động cũng như âm thanh cho không gian. Hơn nữa, tiếng nước chảy có thể giúp che lấp phần nào tiếng ồn xung quanh. Nhờ đó, khu vườn trông sống động hơn mà vẫn yên bình hơn.
Có thể thiết kế yếu tố nước ngay cả trong khu vườn nhỏ hoặc trên sân thượng không?
Chắc chắn rồi. Không nhất thiết phải là một hồ nước nhỏ. Đó có thể là một bể chứa nhỏ được chôn sâu, một bức tường nước hoặc một yếu tố tinh tế được tích hợp vào kiến trúc. Điều quan trọng nhất là tỷ lệ và vị trí phù hợp.
Nên đặt yếu tố nước ở đâu trong khu vườn?
Điều đó phụ thuộc vào chức năng của nó. Nếu nó được dùng làm điểm nhấn thị giác chính, chúng ta có thể bố trí nó, ví dụ như dọc theo trục chính của ngôi nhà hoặc trong tầm nhìn chính từ phòng khách. Nếu nó chủ yếu đóng vai trò là yếu tố âm thanh, góp phần tạo nên không khí, chúng ta có thể đặt nó gần sân thượng hơn hoặc gần nơi mọi người thường lui tới.
Tại sao yếu tố nước nên là một phần của thiết kế tổng thể khu vườn?
Nó không nên tạo cảm giác như một thứ gì đó được xây dựng thêm vào khu vườn đã hoàn thiện. Lý tưởng nhất là nó được hình thành cùng với kiến trúc của ngôi nhà, sân thượng, lối đi và hệ thống cây trồng. Nước, đặc biệt là nước chảy, tất nhiên cần có công nghệ và hệ thống vận hành, vì vậy cần phải tính đến yếu tố này ngay từ khi thiết kế ngôi nhà và khu vườn. Và ở đây, chúng ta lại quay trở lại quan điểm rằng khu vườn không chỉ là một phụ kiện của ngôi nhà, mà nó nên được thiết kế cùng với ngôi nhà.
Yếu tố nước có thể góp phần bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học không?
Tất nhiên, bạn hoàn toàn có thể thiết kế một yếu tố nước vừa mang lại lợi ích cho khu vườn vừa góp phần bảo tồn đa dạng sinh học của khu vườn. Nước tự nhiên hiện nay đang là xu hướng rất phổ biến. Gần đây, mọi người đều mong muốn thu hút sự sống vào khu vườn của mình, và nước đóng vai trò rất quan trọng trong việc này.
Hồ nước tự nhiên và hệ thống lọc nước tự nhiên hoạt động như thế nào?
Phong cách tự nhiên đang trở lại mạnh mẽ và trong xu hướng này, hồ nước tự nhiên ngày càng phổ biến. Việc duy trì chất lượng nước được hỗ trợ bởi các loài thực vật thủy sinh, vốn lọc nước một cách tự nhiên thông qua hệ thống rễ của chúng. Ngay cả đối với hồ bơi tự nhiên, người ta cũng sử dụng hệ thống lọc tự nhiên dựa trên vi khuẩn, giúp làm sạch nước. Đồng thời, luôn phải đảm bảo lưu thông nước đầy đủ, trong đó nước lạnh hơn được hút từ đáy hồ, được dẫn qua hệ thống lọc đến khu vực có thực vật, hay còn gọi là khu vực ven bờ. Ngày nay, có thể kết hợp yếu tố tự nhiên này với khu vực bơi lội và tạo ra nước rất sạch để bơi lội nhờ hệ thống lọc bằng rễ cây tự nhiên.
Việc bảo dưỡng hệ thống cấp nước trong vườn có khó khăn đến mức nào?
Tất nhiên, điều này cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế. Đối với mỗi công trình nước, điều quan trọng là phải nắm rõ cách thức hoạt động của hệ thống lọc, tuần hoàn, bổ sung nước và bảo trì. Cần phải biết cách bảo quản hoặc chuẩn bị công trình đó như thế nào để đón mùa đông. Một công trình nước đẹp mà không ai muốn chăm sóc thì không phải là một giải pháp tốt.
Làm thế nào để tận dụng nước mưa trong vườn?
Ngay cả đối với các yếu tố nước, cũng có những giải pháp tự nhiên tận dụng nước mưa, thậm chí gần như hoàn toàn dựa vào nước mưa – được thu gom trong các bể chứa và lọc qua hệ thống tự nhiên. Đây là điều tốt nhất có thể làm cho cảnh quan. Tận dụng nước mưa rơi xuống khu vườn và chỉ bổ sung thêm khi có hạn hán. Nước mưa trong vườn cũng có thể được thu gom trong các bể chứa và sử dụng để tưới tiêu, hoặc thiết kế địa hình sao cho tạo ra các vùng trũng khác nhau, nơi nước mưa tự nhiên sẽ tạm thời đọng lại sau cơn mưa, điều này góp phần rất lớn vào việc bảo tồn đa dạng sinh học.
Ngược lại, khi nào nên tránh sử dụng yếu tố nước trong khu vườn?
Có lẽ trong trường hợp việc bố trí bể bơi hoặc một khu vực nước rộng hơn có thể hạn chế hoặc thậm chí làm giảm sự thoải mái khi ở trong vườn. Việc bố trí yếu tố nước không nên ảnh hưởng tiêu cực đến các khu vực khác. Chúng tôi thường gặp trường hợp khuyên khách hàng muốn có khu vực bơi lội nên từ bỏ, ví dụ như bãi cỏ, và khu vực trung tâm sau đó sẽ trở thành mặt nước. Tuy nhiên, tất nhiên cần phải suy nghĩ kỹ lưỡng từ trước và cân nhắc xem điều này có phù hợp với lối sống của gia đình hay không. Chúng tôi không khuyến khích việc đưa yếu tố nước vào khu vườn bằng mọi giá.
Tại sao nước lại có vai trò quan trọng trong một khu vườn được thiết kế tốt?
Đây là một yếu tố nữa có thể nâng tầm ấn tượng về khu vườn lên một bậc cao hơn, đặc biệt là vì đây là một sinh vật sống, đồng thời còn mang lại tác động xoa dịu tiềm thức nhờ âm thanh, sự thay đổi của vi khí hậu cũng như chuyển động và sự phản chiếu của ánh sáng.
Bộ phim truyền hình “Khu vườn”
Bạn đang cân nhắc việc xây hồ bơi? Hãy đọc bài phỏng vấn về thiết kế hồ bơi, công nghệ và cách kéo dài mùa bơi. Tiếp theo trong loạt bài này: các loại cây cảnh đang thịnh hành cho khu vườn và khu vườn thông minh. Bạn có thể xem các dự án đã thực hiện tại mục Khu vườn.
Xưởng thiết kế Tempus Design
Bạn có đang lên kế hoạch thiết kế ngôi nhà và khu vườn như một thể thống nhất không?
Tempus Design thiết kế kiến trúc, nội thất và khu vườn, chú trọng vào sự kết nối giữa các yếu tố này. Theo Eliška Paták, một khu vườn được thiết kế đúng đắn không nên chỉ là một phụ kiện bổ sung cho ngôi nhà, mà phải là sự tiếp nối tự nhiên của nó.
Các câu hỏi thường gặp
Có thể sử dụng những yếu tố nước nào trong khu vườn?
Ngoài hồ bơi, bạn còn có thể tận hưởng hồ nước nhỏ, hồ cảnh quan, đài phun nước, bức tường nước hoặc kênh nước hẹp (hay còn gọi là rill).
Yếu tố nước có phù hợp với khu vườn nhỏ không?
Đúng vậy. Ví dụ như một tiểu cảnh nước nhỏ được chìm xuống, một bức tường nước hoặc một bể nước thanh nhã đều có thể là lựa chọn phù hợp. Yếu tố quyết định là tỷ lệ và vị trí bố trí phù hợp.
Nước ảnh hưởng đến vi khí hậu của khu vườn như thế nào?
Nước có thể giúp làm mát không gian đồng thời mang lại cảm giác thư thái nhờ âm thanh, chuyển động và sự phản chiếu ánh sáng.
Hồ nước tự nhiên có khó bảo trì không?
Cần phải tính toán kỹ lưỡng cách thức hoạt động của hệ thống ngay từ giai đoạn thiết kế. Các yếu tố như lọc nước, tuần hoàn nước, bổ sung nước và chuẩn bị cho mùa đông đều đóng vai trò quan trọng.
Làm thế nào để tận dụng nước mưa trong vườn?
Nước có thể được thu gom vào các bể chứa và sử dụng, ví dụ như để tưới cây. Địa hình cũng có thể được thiết kế sao cho nước mưa tạm thời đọng lại trong các hố trũng.